Een nieuwe kijk op academische vaardigheden

29 november 2017

Opleidingen zijn zich steeds meer bewust van hun taak niet alleen op te leiden voor de academie maar ook te kijken naar de rol die studenten in de maatschappij zullen gaan vervullen.

Wat vraagt de nieuwe tijd van studenten als het gaat om vaardigheden waarmee ze na hun studie de maatschappij in stappen? Drie visies vanuit verschillende opleidingen op vaardigheden.

Reflectie en bewustzijn

Rosanne van Wieringen is al sinds haar studietijd bij Algemene Sociale Wetenschappen van de Faculteit Maatschappij- en Gedragswetenschappen betrokken. Eerst als student, later onder meer als docent, voorlichter en scriptiebegeleidster. Binnen de opleiding coordineert ze de vaardighedenlijn. En dat zijn voornamelijk andere vaardigheden dan de klassiek academische vaardigheden: ‘Bij ASW kijk je naar complexe vraagstukken die je moet benaderen op een manier die recht doet aan die complexiteit. En dan maak je niet alleen gebruik van, bijvoorbeeld,  psychologische - of sociologische invalshoeken, maar ook van invalshoeken uit de antropologie, politicologie en de sociale geografie.’

‘Alleen de klassiek academische vaardigheden, dus onderzoeksvaardigheden en zaken als schrijven en presenteren, voldoen niet in een interdisciplinaire context. Ze zijn en blijven belangrijk, maar het is niet genoeg. Je moet elkaars taal leren spreken. Antropologen mogen vanuit hun individuele ervaring in de ik-vorm schrijven, terwijl sociologen meer of kwantificeerbaarheid, controleerbaarheid en herleidbaarheid gericht is. Dan is het noodzakelijk dat je elkaar eerst begrijpt en dan moet je die verschillende benaderingen ook nog met elkaar rijmen om tot een geïntegreerd antwoord te komen. Dat is echt ingewikkeld, dat vraagt veel van studenten.’

‘Wij hebben veel aan een publicatie van het IIS An introduction to interdisciplinary research. Ze hebben ook academische vaardigheden voor interdisciplinaire studenten opgesteld in de publicatie Academische vaardigheden voor interdisciplinaire studies, en ook zelf hebben we oefeningen en manieren bedacht.
Wat kan ik van jou gebruiken? En wat kun jij van mij gebruiken? Om daar een begin van een antwoord op te kunnen formuleren, zul je elkaar eerst moeten begrijpen. Een belangrijke vaardigheid is ook relativeren, nuanceren, je eigen perspectief in de context van meerdere perspectieven te zetten. Dat gaat verder dan het afwerken van een checklist met praktische do’s and dont’s. Dat gaat over reflectie, je openstellen, het gaat over bewustzijn.’

Durf

Bram Kuijken, Assistant Professor in Entrepreneurship en Coordinator Minor Entrepreneurship aan de Faculteit Economie en Bedrijfskunde, is klip en klaar: ‘Wetenschappelijk onderwijs is gericht op het produceren van wetenschappers. Maar slechts een fractie van de studenten gaat een PhD doen. De rest gaat naar organisaties, bedrijven. Daar mogen we onze ogen niet voor sluiten. We moeten aansluiting zoeken op het bedrijfsleven en samenwerking aangaan zodat studenten in de praktijk ervaren wat er gebeurt met hetgeen ze hier aan de universiteit leren.’

Bram heeft overtuigend de daad bij het woord gevoegd door de buitenwereld bij de universiteit te betrekken. Zijn minor Entrepreneurship is daar een mooi voorbeeld van. ‘Het is een programma van een semester waarin studenten hun bedrijfje, een startup, moeten opzetten. Je studiepunten krijg je alleen als je aan het eind van het semester omzet weet te genereren. Ik stel dat heel hard, maar in de praktijk wordt de soep niet zo heet gegeten. Wat ik belangrijk vind, is dat studenten hun ideeën in de markt toetsen. Hoe leuk vindt de markt dat idee dat je zelf zo leuk vindt nou eigenlijk? Welke aannames kloppen wel, welke niet, en hoe stel je die vervolgens bij? Wat ze leren, is dat een businessplan redelijk makkelijk geschreven is, maar dat de realiteit weerbarstiger is dan het papier.’

Van businessplan naar executie in 20 weken. Het is een heftig traject, maar dat maakt het programma ook zo leerzaam. Bram: ‘Je komt alle aspecten tegen, van ideeontwikkeling tot marktonderzoek en van sales tot teamsamenstelling. Aan dat laatste besteden we veel aandacht. De teams die we samenstellen moeten divers zijn – in alle opzichten. Van genderdiversiteit tot diversiteit in competenties, karakters en temperamenten. Elk team heeft een Hacker, een Hipster en een Hustler. De hacker is de bouwer, de hipster maakt het mooi en de hustler verkoopt het. De samenstelling is één aspect van de samenwerking. De psychological safety is een ander aspect: het moet veilig genoeg zijn om feedback te geven en te ontvangen, fouten durven toe te geven en ervan te leren en ideeën met elkaar te delen. Anders krijg je conflicten en daar heb je simpelweg de tijd niet voor.’

‘We werken samen met een groot netwerk van externen, mensen van buiten de universiteit. Marketeers, branding specialisten, webbouwers, et cetera. Die mensen brengen de buitenwereld echt de universiteit in.’
‘Het is duidelijk dat je hier heel veel vaardigheden leert die niet in het klassieke rijtje academische vaardigheden passen. De allerbelangrijkste van die vaardigheden? Dat is bijna een mentaliteitskwestie: durven de telefoon op te pakken, te bellen, contact te leggen, het gesprek aan te gaan en naar buiten te gaan. De durf om met je kwetsbare plan de grote wereld in te stappen.’

Verbinden

Jasper ter Schegget, Opleidingsdirecteur Bachelor Bèta-gamma , inventariseert wat er aan zogenaamde advanced skills binnen het IIS en de UvA in zijn geheel bestaat en ontwikkeld wordt: ‘Het IIS heeft een opdracht voor onderwijsvernieuwing waar de hele UvA van kan profiteren. Dat doen we enerzijds door onze activiteiten op het gebied van deze vaardigheden te delen via een digitaal platform. Maar vaak is het nodig om specifieke, tailormade oplossingen te bedenken. Dan schuiven we aan om mee te denken, te ontwikkelen en trainen we eventueel zelfs docenten.’

‘Neem samenwerken in teams. Dat is niet iets wat er zomaar is of waar iedereen als vanzelf zomaar goed in is. Het is een vaardigheid en die vaardigheid kun je leren. Daar hoort onder meer bij dat je goed feedback kunt geven op elkaars werk. Maar ook dat je je werk gestructureerd leert aanpakken, projectmanagement dus. We laten studenten bijvoorbeeld scrummen om zelf hun voortgang bij te houden en daarover met elkaar te communiceren.’

nl

‘Bij interdisciplinair onderwijs is samenwerken wellicht wat ingewikkelder dan bij disciplinaironderwijs. Je laat studenten met verschillende achtergronden en een eigen vaktaal samen naar een probleem of vraag kijken. Vroeger was het dan zo dat we zeiden: hier heb je de onderzoeksvraag, ga er maar mee aan de slag. En dan intervenieerden we als de samenwerking vastliep. Dat kostte veel tijd, tijd die beter besteed kon worden aan het oplossen van het vraagstuk.

Dus dat zijn we anders gaan doen. We zeggen nu: jullie gaan als team samenwerken, wat betekent dat? Welke kwaliteiten hebben de teamleden individueel? Welke kwaliteiten missen we als team? Wat vinden jullie een fijne vorm van samenwerken? Wat moeten jullie van elkaar weten? Waar moeten jullie bij elkaar rekening mee houden? Elkaar leren kennen, teambuilding; dat zijn belangrijke aspecten waar we gestructureerd aandacht aan besteden.  Onze beste studenten zijn inhoudelijk sterk én vaardig om te verbinden. Zij kunnen van nature productief, kritisch en constructief samenwerken. In ons onderwijs proberen we deze zogenaamde ‘advanced skills’ aan álle studenten mee te geven ’

Advanced skills

Het project ‘advanced skills’ is onderdeel van de strategische innovatieagenda van het IIS. Ben je op zoek naar het integreren van nieuwe vaardigheden in je curriculum of heb je zelf ervaring met een goede onderwijsvorm op het gebied van ‘advanced skills’, neem dan contact op door te mailen naar onderwijslab-iis@uva.nl

 

Gepubliceerd door  Instituut voor Interdisciplinaire Studies