Science Research at UvA-VU: CHAT

17 november 2015

Hoe kunnen computerwetenschappers samenwerken met geesteswetenschappers? Dat onderwerp staat centraal in het toekomstige Center for Humanities and Technology (CHAT). Een van de oprichters is Lora Aroyo, onderzoeker bij de Web & Media Group van de VU-afdeling Computer Science. De data binnen de geesteswetenschappen zijn enorm divers, vertelt Aroyo: van soms eeuwenoude teksten tot heel andersoortige objecten. Instituten als Beeld & Geluid en het Rijksmuseum zijn begonnen die uiteenlopende objecten te digitaliseren, vervolgt ze, en hebben daar al flinke vorderingen in gemaakt.

highlight-CHAT

Afbeelding: Crasborn

Nieuw tijdperk

Door deze enorme hoeveelheden digitale data en de technologische ontwikkelingen eromheen, gaan ook de geesteswetenschappen een nieuw tijdperk in, of zijn dat al gegaan, aldus Aroyo. ‘Het is niet meer: je kiest een onderwerp en je spit het uit tot je alle details kent. Nu kun je in vogelperspectief op grote schaal data bekijken, je kunt ze samenbrengen, en zo inzicht verkrijgen. En dat allemaal vanachter je bureau.’ Daarmee veranderen ook de vragen die geesteswetenschappers stellen. Als voorbeeld noemt ze ‘Wat waren de populairste uitdrukkingen in de zestiende eeuw?’ Het is nog steeds een reflectieve wetenschap, maar uitgebreid met bijvoorbeeld statistiek en data science.

Want de gereedschappen voor dat nieuwe onderzoek komen grotendeels van computerwetenschappers. Die krijgen op hun beurt te maken met data waar ze nog niet eerder mee werkten. En die data zijn welkom, aldus Aroyo. ‘Toepassingen waren taboe in de computerwetenschappen. Tien jaar geleden kon je  alleen nog publiceren over algoritmes en statistiek. Nu is het onmogelijk financiering te krijgen of een paper gepubliceerd te krijgen zonder een toepassing die het wetenschappelijk en maatschappelijk nut aantoont. Samenwerken moet.’

Ambitieus project

CHAT is een zeer ambitieus project, vertelt Aroyo, dat computerwetenschappers van UvA, VU, Netherlands eScience Center en IBM zal samenbrengen met geesteswetenschappers van beide universiteiten en KNAW. Gezamenlijk zullen ze nieuwe gereedschappen ontwikkelen én gebruiken. Al sinds 2011 spreken de initiatiefnemers over CHAT, in 2014 publiceerden ze een gedetailleerde opzet in hun white paper .

Het denkwerk van de afgelopen jaren heeft al bijgedragen aan een reeks nieuwe initiatieven. Voorbeelden zijn het digital humanities-project CLARIAH, DIVE+, om online erfgoedcollecties te ontsluiten, en het UvA-VU-onderzoeksproject QuPID2. Onder de vlag van dat laatste is Aroyo zelf betrokken bij onderzoek naar het modelleren van kwaliteit van data en hoe die kwaliteit te verbeteren is.

Over de samenwerking met de computerwetenschappers van de UvA is Aroyo enthousiast. Ze vullen elkaar goed aan, zegt ze, in het algemeen en specifiek in dit project. ‘De UvA loopt wereldwijd voorop in multimedia-analyse en computervisualisatie. Aan de VU zijn we goed in de semantische aspecten van het web en het modelleren en tekstueel verwerken van data. Als we dat alles samenvoegen, hebben we alle expertise die nodig is.’

Tekst: Jeroen Scharroo

Gepubliceerd door  Faculteit Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica