Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN uva.nl

Ellen Algera is docent bij de interdisciplinaire opleiding Bèta-gamma. Algera ontving van de UvA de ‘Interdisciplinary Doctorate Agreement’ (IDA-beurs) om promotieonderzoek te gaan doen naar het krachtenveld tussen lekenkennis en wetenschappelijke kennis, gericht op het gebruik van zogenaamde ‘fertility-tracking apps’ (vruchtbaarheidsmanagement apps). De IDA-beurzen hebben tot doel origineel en innovatief interdisciplinair onderzoek te faciliteren en te stimuleren. De onderwerpen van het onderzoek moeten een link hebben met de thema’s van Interdisciplinaire Bacheloropleidingen van de UvA.

Algera raakte gefascineerd door de veranderende relatie tussen mens en lichaam onder invloed van technologie of met name het gebruik van apps door vakken van de opleiding Bèta-gamma zoals Wetenschap, Technologie en Moderniteit, Wetenschapsfilosofie en De Handelende Mens. Algera legt uit: ‘Gebruikers van tracking-apps verzamelen inmiddels zelf interessante data over de werking van hun eigen lichaam. Leken krijgen een onderzoeksrelatie met hun eigen lichaam en proberen te achterhalen welke factoren bijvoorbeeld van invloed zijn op de menstruatiecyclus. Ik ben met name geïnteresseerd in hoe men in de bestaande kennispraktijk omgaat met deze nieuwe vorm van kennisvergaring. Welke krachten of ‘machten’ spelen er bij het kunnen integreren van verschillende soorten kennis? Wanneer heeft iemand eigenlijk expertise of kennis en waarom?’

Mobiliseren van verschillende disciplines

Het was voor Algera onmiskenbaar dat dit thema een interdisciplinaire benadering nodig had. Ellen vond zinvolle benaderingen binnen de (medische) Antropologie, Wetenschapsfilosofie van de interdisciplinaire studies (kennisintegratie), Technologiestudies, Mediastudies en Medische Biologie. En zo begon de lobby, want wie denkt dat het opstarten van een interdisciplinair onderzoek een rechte lijn is komt van een koude kermis thuis. Algera over het begin van de aanvraag en het opstellen van het onderzoeksplan: ‘Ik ben zeker twee jaar bezig geweest om mensen te mobiliseren die mijn onderzoeksvraag interessant vonden. Een obstakel was mijn eigen achtergrond. Ik heb Mediastudies en Culturele Analyse gestudeerd, maar dit zou er bij een interdisciplinair onderzoek niet toe moeten doen als je ziet wat ik na mijn studie heb gedaan. In het voornamelijk disciplinaire aanbod aan onderzoeksubsidies paste ik niet in het juiste ‘hokje’. Bij de IDA beurs kwam dit goed, deze beurs is speciaal ingericht voor interdisciplinair onderzoek.’ Inmiddels dragen drie faculteiten bij aan de begeleiding van het onderzoek en wel de FNWI, het AMC en FMG.

Herdefiniëring van gezondheid

Algera merkt dat zelfs haar begeleiders onderdeel kunnen zijn van haar veldwerk, ‘De medisch bioloog wil graag weten wat voor een fouten gebruikers maken met de nieuwe anticonceptiemethodes waardoor de effectiviteit van methodes daalt, terwijl de antropoloog eerder kijkt naar de diversiteit aan gebruikerspraktijken. Uiteindelijk vind ik allebei deze perspectieven waardevol. Het is volgens mij belangrijk dat we eens serieus kijken naar de mogelijkheden om niet-hormonale anticonceptiemethodes betrouwbaar en bruikbaar kunnen maken – en die mogelijkheden zijn er zeker. Tegelijkertijd is “effectiviteit” niet het enige wat deze gebruikers belangrijk vinden aan deze anticonceptiemethodes. Het is juist ook interessant om te kijken wat voor nieuwe opvattingen of mogelijkheden uit de diverse gebruikerspraktijken ontstaan. Wat voor nieuwe opvattingen en normen over gezondheid en vruchtbaarheid ontstaan? Hoe gaat deze groep gebruikers om met het eigen lichaam, hoe zorgen zij voor zichzelf? Krijgen we door dit soort digitale technologieën een nieuwe opvatting van zorg en gezondheid? En moeten we daar als gezondheidswetenschappers of zorgprofessionals iets mee? En zo ja: hoe kunnen we dit meenemen in onze kennis- en zorgpraktijken?'

Interdisciplinair onderzoek stimuleren

Voor het Instituut voor Interdisciplinaire Studies (IIS) is het stimuleren van interdisciplinair onderzoek van grote waarde. Interdisciplinaire promotietrajecten zijn complex, maar verrijkend omdat ze vaak verrassende verbindingen leggen en nieuwe inzichten opleveren. Daarnaast is het belangrijk voor interdisciplinaire opleidingen dat studenten kennis en ervaring opdoen met interdisciplinair onderzoek. De interdisciplinaire promotiebeurzen dragen hier zeker aan bij.  
Het IIS heeft in samenwerking met onderzoekers van verschillende vakgroepen nog drie andere IDA-beurzen toegewezen gekregen die een thematische link hebben met de bacheloropleidingen Bèta-gamma en Future Planet Studies (FPS). Meer info volgt.

Meer over de IDA beurs