Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!

Het opsporen van het virus, het platleggen van het internationale vliegverkeer, sociale isolatie, lege supermarkten, ongekende druk de zorg, een mondiale recessie. Het nieuwe coronavirus en de wereldwijde gevolgen ervan maken de coronacrisis een complex probleem dat zich bij uitstek leent voor een interdisciplinair keuzevak. Wat gebeurt er als we deze crisis in een breed ruimtelijk en historisch perspectief plaatsen? Het Instituut voor Interdisciplinaire Studies heeft samen met Big History docent Esther Quaedackers het nieuwe vak ‘Pandemic’ opgezet dat vanaf september 2020 te volgen is voor alle studenten en medewerkers van de UvA, maar ook scholieren en andere geïnteresseerden.

Vaak leven we door de actuele gebeurtenissen en stress in de waan van de dag en voelen geen ruimte om uit te zoomen zodat we met een wijdere blik de situatie kunnen bekijken. Wie dit wel dagelijks doet is Big History docente Esther Quadackers (UvA). We spraken met haar.

‘Tijdens het vak komen vragen aan bod, zoals: Hoe past de pandemie van het coronavirus in het grote geheel? Hoe ontwikkelt het virus zich op verschillende niveaus, van het cellulaire tot het mondiale? Hoe hebben virussen zich op al deze niveaus in het verleden ontwikkeld? En welke lessen kunnen we hieruit trekken voor de toekomst? Deze zeer interdisciplinaire cursus probeert deze vragen te beantwoorden door inzichten uit een breed scala van disciplines, van virologie en evolutiebiologie tot geopolitiek en mensheidsgeschiedenis samen te brengen en te verbinden.

Dit vak gaat dus over de rol die virussen overal en gedurende de gehele geschiedenis spelen en gespeeld hebben. We zoomen uit vanuit het hier en nu en nemen de tijd om de grotere patronen die dan zichtbaar worden te analyseren. Een van de gevolgen daarvan is dat zichtbaar wordt welke aspecten van de huidige situatie eigenlijk vrij normaal zijn, en welke uitzonderlijk. Het verbinden van processen die plaatsvinden op kleinere en grotere tijds- en ruimteschalen kan ook leiden tot andere nieuwe ideeën over het heden, én over de toekomst.’

Copyright: IIS
We moeten ons realiseren dat de geschiedenis van de mensheid niet alleen werd bepaald door de mens zelf maar ook door minuscule microben, zoals de pest en de pokken. Zonder deze virussen had de geschiedenis en daarmee ook het heden en de toekomst er anders uitgezien.

Opbouw van het vak: van klein naar groot

‘Het vak is zo opgebouwd dat we beginnen met het kleine en eindigen bij het grote. In de eerste week starten we met de cel om uiteindelijk in de laatste week te eindigen bij wereld als geheel. Maar ook in elk college gaan we van klein naar groot. Iedere week worden er twee gastsprekers uitgenodigd rondom het thema van die week: één spreker die vertelt over het thema in het hier en nu, en één spreker die het thema in een breed historisch perspectief plaatst. Bijvoorbeeld: na een gastdocent die de laatste informatie over hoe het coronavirus heeft kunnen overspringen naar mensen bespreekt, volgt een gastdocent die bespreekt hoe virussen in het verleden zijn overgesprongen van soort naar soort en de impact die dit heeft gehad op bijvoorbeeld vroege landbouwsamenlevingen en de eerste staten.'

Een virus dat dwingt tot afstandsonderwijs

Het vak wordt in zijn geheel online aangeboden. Alle docenten nemen korte colleges van 20 tot 30 minuten op, die deelnemers op een voor hen geschikt moment kunnen bekijken of beluisteren. Maar live-contact is ook belangrijk in deze cursus, zowel tussen studenten als tussen studenten en de docenten. Daarom wordt er aan studenten gevraagd op basis van de opnames met elkaar in discussie te gaan en elke week een vraag voor de docenten van die week te bedenken. Deze vragen zullen worden voorgelegd aan de twee docenten gedurende een live online Q&A-sessie die de basis vormt voor verdere discussie.

Ook wordt er nagedacht om de collegestof beschikbaar te maken voor een breder publiek in de vorm van een podcast.