Hoe zijn jullie bij het IP fellowship terecht gekomen?
Anne: het IP Fellowship sloot eigenlijk precies aan bij waar ik me in mijn onderwijscarrière mee bezighoud: planetaire gezondheid en duurzame zorg in het geneeskunde curriculum. Dit zijn bij uitstek onderwerpen die een interdisciplinaire aanpak vragen. Je kunt ze eigenlijk niet vanuit één discipline benaderen. Daarom voelde het interdisciplinaire karakter van het fellowship voor mij als een heel logische keuze. Na een gesprek hierover met Suzanne Geerlings (vice-decaan geneeskunde) ben ik uiteindelijk via haar in contact gekomen met Vanessa.

Vanessa: het fellowship kwam ter sprake op een heidag van de afdeling infectieziekten en vanuit mijn eigen onderzoek. We waren in gesprek over hoe we maatschappelijke impact kunnen maken vanuit ons vakgebied, met name op het gebied van planetaire gezondheid binnen het Healthy Future thema. Planetaire gezondheid is heel interdisciplinair, dus de link met het fellowship was snel gelegd. Het is extra leuk dat Anne in het onderwijs zit en ik onderzoeker ben. Dit is heel complementair.  

Anne: zowel op inhoudelijk vlak als onze manier van werken passen we heel goed bij elkaar. We hebben dus de stoute schoenen aangetrokken en dit samen opgepakt. Het is een voordeel dat we dit samen doen.  We kunnen bouwen op twee verschillende netwerken, dat helpt ons om dit project breed op te pakken en uit te werken.

Kunnen jullie iets meer vertellen over de thema’s Gezonde Toekomst & Duurzame welvaart?
Anne: Hier zijn we beiden vanuit onze eigen projecten dagelijks mee bezig. Binnen Planetary Health komen de thema’s gezonde toekomst en duurzame welvaart samen in de zorg. Denk hierbij aan de impact van de mens op de aarde, en de impact van de verandering op aarde op de gezondheid van de mens. Hier komt ook de Gezondheidsparadox in de zorg om de hoek kijken: hoe draagt de zorg bij aan de impact van de mens op de aarde? Het was voor ons dus logisch om met deze thema’s aan de slag te gaan.

Waar zijn jullie op dit moment mee bezig?
Vanessa: we werken aan een pilot waarin we honours studenten willen betrekken bij een onderzoeksproject in de Bijlmer. Dit project kijkt naar de invloed van klimaatverandering op de gezondheid van kinderen. Dit is een heel concreet project waarin we gedreven studenten vanuit verschillende disciplines kunnen samenbrengen. Het heeft veel verschillende aspecten, van citizen science tot dataverzameling en dataharmonisatie.

Anne: toen we hier aan begonnen constateerden we dat er al best veel op interdisciplinair niveau gebeurt binnen de UvA. Het viel ons op dat geneeskundestudenten vrij weinig bij dit interdisciplinaire stuk betrokken worden. Het was voor ons dus ook een persoonlijke motivatie, we willen juist graag die student meenemen.

De impact van de omgeving op gezondheid in zowel individuele en maatschappelijke zin is heel groot, het is belangrijk dat studenten dit ook inzien.

Waarom vinden jullie dit zo belangrijk?
Anne: we zitten bij Geneeskunde een beetje apart van de rest van de UvA. We zijn niet duidelijk aan een campus gelinkt, we zitten ver van de UvA wereld vandaan. Het is voor studenten best uitdagend om die verbinding met andere faculteiten te vinden. Het Geneeskunde curriculum staat vrij vast, je moet heel veel leren om basisarts te kunnen worden. Het is gericht op individuele gezondheidszorg, de dokter die geneest. De complexiteit van de huidige wereld vraagt echter steeds meer om dokters met maatschappelijke betrokkenheid. Dokters die zich vanuit een academische achtergrond kunnen verhouden tot maatschappelijke en complexe problematiek, en daarin ook een rol voor zichzelf zien en erkennen.

Hoe gaan jullie dit aanpakken?
Anne: het is ons doel om die vertaalslag naar de maatschappij te maken met studenten, zodat ze dit al vroeg zien, ervaren en leren. We willen studenten opleiden met vaardigheden en een professionele identiteit, zodat ze maatschappelijke impact kunnen maken.

Dit is best een uitdaging, omdat er niet veel ruimte is binnen het geneeskunde curriculum. Daarom willen we in eerste instantie het honours programma gebruiken als proeftuin. Daar lijkt de meeste ruimte zitten om dit soort projecten op te starten en uit te bouwen.

Wanneer gaat de pilot starten?
Vanessa: we willen hier aankomend jaar mee starten. Zoals gezegd willen we het implementeren in het honours programma, als honours vak of in de vrije keuzeruimte. Hier zit ook gelijk een uitdaging, omdat dit bij elke faculteit anders geregeld is. Dat is natuurlijk heel goed, maar maakt het ook lastiger om te implementeren.

We willen op de lange termijn graag meer bewustzijn maar ook mogelijkheid tot engagement creëren voor de connectie tussen planetaire gezondheid en duurzame zorg. Onze ambitie is om de relevantie van dit thema tastbaar te maken en daardoor krachtig te positioneren, zowel binnen de faculteit geneeskunde als tussen de faculteiten.  

Het IP Fellowship loopt al een tijdje. Hoe ervaren jullie het tot nu toe?
Anne: het loopt inderdaad al even, maar in onderwijstermen zijn we eigenlijk pas net begonnen. Om iets door te voeren en duurzaam te implementeren is tijd nodig. Het is dus heel ambitieus om dit in één jaar neer te zetten. Je kan het programma zien als een soort pressure cooker: we zijn heel snel aan de slag gegaan, gewoon ‘doen’ en daarvan leren.

Vanessa: in dit jaar kunnen we een pilot opzetten. Dat is dan nog te veel afhankelijk van één persoon, terwijl je het uiteindelijk duurzaam wil implementeren binnen de UvA. Het heeft tijd nodig, alleen dan kan het door meerdere faculteit gedragen worden. We zien het IP-fellowship als een begin dat verdieping nodig heeft.

Hebben jullie al ideeën over hoe jullie dit uiteindelijk gaan aanpakken binnen de UvA?
Vanessa: we willen de honours studenten van verschillende faculteiten aan elkaar verbinden. Dat is nu nog best gescheiden van elkaar, het zou goed zijn om een infrastructuur te creëren waar studenten toegang krijgen tot onderwijservaringen die buiten hun standaard vallen maar relevant voor hun eigen vak zijn.

Anne: de honours studenten die hiermee aan de slag gaan kunnen vervolgens als ambassadeurs optreden. Zij hebben vaak intrinsieke motivatie en zijn betrokken. Zo creëer je storytelling en kunnen we andere studenten ook enthousiasmeren.

Ook voor de faculteit en voor ons ligt er een verantwoordelijkheid: het is aan ons om de urgentie van academisch burgerschap door te geven aan studenten. We richten ons naar onze mening nu nog voornamelijk op individueel dokterschap en genezen, maar de maatschappij vraagt nu en in de toekomst om een andere benadering. Dat maakt dit programma voor ons essentieel. Daarom is het ook zo belangrijk dat het IP Fellowship een vervolg krijgt.