Waarom een interdisciplinair handboek? 

"Interdisciplinair studeren vraagt om extra academische vaardigheden." Vertelt Anne Uilhoorn. Studenten moeten niet alleen weten hoe hun eigen discipline werkt, maar ook begrijpen hoe onderzoeksmethoden, samenwerking en wetenschappelijk onderzoek in andere disciplines verschillen. “Denk aan de verhouding van kwantitatief en kwalitatief onderzoek, en de verschillende vormen van samenwerken,” legt Anne uit. “Als interdisciplinaire student heb je meer vormen om uit te kiezen, maar moet je ook met meer vormen rekening houden.” Steeds meer opleidingen hebben interdisciplinaire elementen, en er zijn steeds meer interdisciplinaire opleidingen. Er is veel vraag naar een goed handboek. 

Wat is er nieuw? 

De nieuwe editie verschilt op meerdere punten van eerdere versies. De voorbeelden zijn interdisciplinairder en minder sterk op de bètawetenschappen gericht. Ook is het onderdeel over onderzoek verbreed. “Onderzoek is meer dan alleen een empirisch experiment opzetten: filosofisch, kwalitatief, en theoretisch onderzoek kent weer hele andere methoden en technieken.” vertelt Femke. 

Daarnaast is aandacht voor studeren zelf teruggebracht. In de editie uit 2015 stonden praktische tips over plannen en actief leren; de laatste editie bevatte die niet meer. “Dat hebben we nu weer teruggehaald om de eerstejaars studenten beter tegemoet te komen,” zegt Femke. Het hoofdstuk over studeren is door Femke herzien. “Ik kan me goed inleven in studenten die in het diepe worden gegooid. Gaan studeren is best eng.”

Ook actuele thema’s hebben een duidelijke plaats gekregen. Maaike noemt diversiteit, affectief leren, en AI als onderwerpen die in de afgelopen jaren belangrijker zijn geworden. 

Hoe wordt AI behandeld? 

Generatieve AI is niet meer weg te denken uit het leven van een hedendaagse student, en daarom één van de belangrijkste nieuwe onderwerpen in het handboek.  “Het hoofdstuk over generatieve AI bevat veel nuance over de ethische kanten van AI, maar biedt ook handvatten voor situaties waarin studenten AI daadwerkelijk gebruiken," aldus Femke. Anne ziet dat veel docenten snel met generatieve AI aan de slag wilden, soms nog voordat zij goed konden uitleggen welke nuance daarbij nodig is. Het boek kan docenten helpen om daarin bewustere keuzes te maken en hierover met studenten in gesprek te gaan. 

Hoe begin je met schrijven? 

Om gericht te kunnen starten, spraken de auteurs met docenten en studenten over het vorige boek. Dat leverde veel waardevolle, maar soms ook tegenstrijdige input op. “Het was lastig om te bedenken hoe we iedereen tevreden konden stellen en daarnaast ook aan onze eigen wensen konden voldoen”, vertelt Anne. Docenten wilden vaak eerst een stevige theoretische basis, terwijl studenten juist behoefte hadden aan praktische voorbeelden, oefeningen en minder leestekst. Theorie kan volgens de auteurs overweldigend zijn. Daarom zochten zij naar een middenweg, met onder meer aandacht voor wetenschapsfilosofische grondslagen, maar zonder dat studenten elk onderdeel hoeven te lezen. 

Wat heb je geleerd van het proces? 

"Het schrijfproces bleek in zichzelf een interdisciplinair samenwerkingsproject," lacht Femke. “In mijn hoofd schrijf je, als je een boek schrijft, de hele week fulltime. Door onze banen en ons leven daarnaast was dat niet mogelijk.” Juist daarom was het ook heel leerzaam. 

Maaike noemt vooral het maken van keuzes als een belangrijke les. “Je maakt voortdurend keuzes over taalgebruik, inhoud en dergelijke. Je moet erop vertrouwen dat het wat wordt. Kill your darlings.” Femke sluit daarop aan: " Je moet wennen aan zelf keuzes mogen maken over de inhoud van het boek en vervolgens op deze keuzes vertrouwen. Net zoals we van studenten vragen, moet je je keuzes ook kunnen uitleggen. " 

Tot slot benadrukt Anne dat het boek weliswaar door drie auteurs is geschreven, maar het resultaat is van een veel grotere samenwerking. “Als je kijkt hoeveel mensen uiteindelijk bij zo’n proces betrokken zijn, is het eigenlijk een megaproject. Het gaat veel verder dan alleen ons drieën.” 

Het boek Academische vaardigheden voor Interdisciplinaire Studies wordt in meerdere opleidingen en vakken in het onderwijs geïmplementeerd en is nu te koop bij Amsterdam University Press. Het boek is enkel Nederlandstalig beschikbaar.